Na sé central da Media Lúa Vermella (Palestinian Red Crescent Society, na súa denominación en inglés) en Ramalah, Albadarneh lembra ámbalas dúas rapazas pertencen ó grupo de milleiros de nenos palestinos xordos que tanto en Gaza como Cisxordania recibiron atención desta ONG.

Só na actualidade, esta organización nos seus centros de atención diaria en Palestina,dá servizo a 381 nenos xordos con idades comprendidas entre os 3 e os 20 anos de idade, dende a  hasta que Educación Infantil ata rematar Secundaria.

“Nas guarderías sen atención especial, non poden ser escolarizados, xa que precisan dunha educación especial para aprender a pronunciar, ler… Nós ensinámoslles a fala4″, detalla a responsable do departamento de Rehabilitación da Media Lúa Vermella.

Naa guardería de Ramalah, un xoves de mañá -previo ó día de descanso do vernes, que representa para os palestinos o desexado domingo dos españois- vese o esforzo das mestras e dos pequenos por aprender nunhas aulas cheas de cor e actividade. Cartas, xogos, exercicios coa man e a boca para aprender a emitir sons guiándose polo golpe da voz, supoñen os primeiros pasos destes nenos xordos para facerse entender no mundo.

Para un mellor desenvolvemento, dende moi noviños, a  ONG ofrece clases reducidas na guardería (no caso da sé da organización en Ramalah non superan os seis alumnos) así como atención individualizada de xeito que pouco a pouco aprendan a modula-la voz dentro das súas posibilidades, le-los beizos e aprende-la linguaxe dos signos, sen esquecer -por suposto- “a integración social”, engade Suheir Albadarneh.

Texto: Mar Mato Fotos: Pelu Vidal

[POR MOTIVOS LOXÍSTICOS, o proxecto de Sen Barreiras de Agareso coa Asamblea de Cooperación pola Paz (ACPP) en Israel e Palestina ofrecerase a partir de hoxe exclusivamente no link http://sinbarrerasagareso.wordpress.com exclusivamente en castelán. Para segui-lo proxecto, preman neste vínculo a Sin Barreras]

Pedro Vázquez Carballeira, de Ourense, con 53 anos de idade, confía no “boca a boca”, ese que con moita seguridade lle dará o seu próximo posto de traballo. Ata hai menos dun mes, Vázquez participaba nun programa de inserción laboral de Cogami. O seu traballo consistía en levar a xente con discapacidade ó médico, á piscina ou a outros servizos.”Ese traballo foi creado para min, axustábase a min ó 2000%”, asegura.

A súa xornada laboral comezaba ás 8.30 da mañá cando a cidade todavía era escuridade nos días anteriores ó verán. Ata ás 13.00 horas, andaba a dar voltas cos usuarios do transporte por Auria, para nesa hora tomar un descanso e comida ata as 15.30 cando se reanudaba o traballo ata as 19.00 horas.

Agora, soña con ter un emprego similar. “Facíao de marabilla. A xente estaba contenta co meu labor e eu estaba contento con eles. Eleváballes a moral, intentaba sacárlle-las penas. Agora que se acabou si que me sinto un pouco frustrado, pero algo sairá pronto”, explica sen un ápice de negatividade.

Quen fala é unha persoa con discapacidade, na mesma situación cós usuarios que el levaba no seu transporte e que mesmo axudaba a subir se non podían. “Eu non podo coller pesos e andar con eles un traxecto, pero si podo empuxar algo con forza estando parado”, explica.

A súa discapacidade consiste en ter unha perna, a dereita, máis curta cá outra. Dende hai tempo, leva unha próteses pero esta desgastoulle o fémur e agora ten no lugar unha fractura. Debe operarse pero está aguantando o que pode para dilata-la data da operación.

Para el, a axuda de Cogami é incuestionable. “É unha xente que vive para nós. Dannos todo o seu apoio, a axuda, os coñecemtnos para atopar un posto de traballo. Pero ti xa sabes que tes que poñe-lo teu grao de area. Ninguén che vai poñe-la comida no prato”, aclara.

Texto: Mar Pérez

Fotos: Marcos Míguez

Agora, Gerardo Pérez traballa como condutor dos camións de recollida do lixo da empresa Coregal, ubicada en Mos, O Porriño (Pontevedra). “Espero que (o traballo) dure moitos anos, para quedarme cerca da casa. Polas miñas condicións físicas, é un traballo axeitado para min”,  detalla.

Gerardo Pérez Comesaña na nave de Coregal, en Mos.

Ata hai dous anos, Gerardo Pérez traballaba nunha empresa de láminas de plástico. “Cerrou e marcharon para Portugal. Nós, os traballadores, fomos para a rúa. Eu estaba en Cogami e, a través dun convenio deles co Concello de Mos, fun seleccionado para o meu traballo de agora”, explica cunha voz seguro de si mesmo que mesmo se impón sobre o bruído que sae da fábrica.

Aínda que non se resinte para nada da súa discapacidade no actual emprego, recoñece que no pasado foille duro aprender a tolerala. “Eu, na miña vida, só collín unha dúas baixas, como as que podería coller calquera outra persoa (…). Nos traballos nos que tiña que levantar peso, pedía a xuda a un compañeiro porque sei cales son as miñas limitacións. Ós homes, cústanos pedir que nos axuden. Eu mesmo, cando estaba na outra empresa, ó comezar, custábame pedir axuda, sentíame inferior, ofendíame, deprimíame; despois cheguei á conclusión de que se me axudaban era o mellor para min”, lembra.

A pesar de contar con compañeiros, xefes e persoal vario disposto a axudarlle sen problemas nos últimos anos de vida, Pérez Comesaña chama a atención sobre o labor que debe face-la sociedade. ” “O que hai que mellorar é o concepto que ten a xente dunha persoa con discapacidade. En principio, son persoas marxinadas, iso non debería ser así. Deberían ser privilexiadas; ter máis portas abertas porque -razoa- unha persoa con discapacidade pode ser calquera en calquera momento da vida”.

Texto: Mar Pérez

Imaxe: Pelu Vidal

A súa proeza radica na confianza en sí mesmo, na sorte da vida de estar rodeado dunha familia agarimosa e en chegar a un destino tras centos e centos de quilómetros pedaleando nunha bicicleta adaptada a el. A adaptación é necesaria debido á súa incapacidade, que lle obriga a estar nunha cadeira de rodas. Ós poucos días de nacer, cando aínda estaba na incubadora, os médicos diagnosticaron a Juan Sebastián Meneses que o 90 por cento da súa corteza cerebral estaba morta. Os facultativos aseguraron ó seu pai que “non ía falar, ollar ou oír, que non ía ser intelixente”. Malia ese veredicto vital, agora, o mozo -que conta con 22 anos de idade- é estudante de Psicoloxía.

O éxito nos estudos e na vida de Meneses chegoulle grazas a que seus pais se negaron a acata-lo réquiem anticipado dos médicos. “A súa nai -explica o pai, Francisco Meneses- é terapeuta e iniciou un proceso de estimulación dende a incubadora”. Xa na casa, o traballo proseguiu chegando cada día ás 14 horas e implicando ó resto da familia. “O que fixemos, sinala Francisco Meneses, foi rodealo de amor”, sinala seu pai.

Pouco a pouco, Juan Sebastián foi desenvolvendo habilidades como a linguaxe ou o gateo ata que os anos pasaron e ó remata-la Secundaria deu a boa nova de que quería ir á universidade. Tras ser admitido e supera-los exames, o mozo comezou a súa vida de universitario que cesou hai uns meses cando a institución académica o obrigou a someterse a uns exames cuxos resultados determinaron que “non tiña competencia para ser psicólogo”.

“É algo que non remato de entender”, apunta o afectado. “Dende a miña situación podo mostrar unha sensibilidade especial con esa carreira”, comenta nas instalacións de Aspanaex, en Vigo, onde descansa dunha das etapas do seu Camiño de Santiago. Agora, espera que a súa estadía en España o dea a coñecer e alguna universidade o admita para seguir cursando os seus estudos.

Lonxe de sentirse derrotado, Juan Sebastián -que xa escribiu tres libros; o primeiro deles, que conta a súa experiencia ós 13 anos, foi publicado- seguiu buscando retos e dende a nube dixital de internet xurdiu a posibilidade de realiza-la ruta xacobea.

O encontro co Camiño foi casualidade. “Un día, buscando en internet, apareceu unha mensaxe de Javier Pitillas que buscaba un triciclo especial. Envieille un correo, cruzámonos mensaxes e nese ir e vir de e-mails xurdiu facer un percorrido polo Camiño”, explica Francisco Meneses.

Finalmente, tras consegui-lo diñeiro, a familia Meneses voou con Juan Sebastián a España este verán para facer realidade o seu soño. “Para min, é unha alegría e unha satisfacción grande chegar a esa meta (Santaigo)”, sinala o propio Juan Sebastián Meneses. Seu pai, ó seu carón, lanza unha mensaxe de ánimo: “Hai que axudar ós fillos a cumpri-los seus soños. Moitos pais poñen barreiras, sobreprotexendo os seus fillos; outros conténtanse con deixalo nun centro. A familia debe involucrarse ó 100 por cento”. Como exemplo desta superación e para axudar a familias en situación semellante, a familia Meneses creou a Fundación Covida en Colombia que atende a máis dun cento de nenos.

Texto: Mar Pérez

Foto: Joel Martínez

Gerardo saúda á cámara na bici con Javier Pitillas no Camiño de Santiago. Foto: Beloke Producciones

Nunha bicicleta adaptada, acompañado na mesma polo seu adestrador, Javier Pitillas, Fernández fixo realidade o seu soño de peregrinar a Compostela, sentindo as dores dos músculos, loitando contra o sono que na localidade coruñesa de Arzúa, na etapa final, fixo cuestionar se chegaría a completa-la aventura. Finalmente, puido e triunfante entrou na Praza do Obradoiro percibindo o ritmo do silbato que sopraba e que non era capaz de oir. Remataba alí a súa fazaña e terminaba alí o traballo tamén de gravación do documental “El camino de los sentidos”, do director Víctor Bello de Beloke Producciones.

Foran seis meses de traballo dun equipo de sete persoas que percorreu tamén o Camiño durante 14 días para dar conta da superación de Gerardo. O esforzo de todos poderá verse na pantalla grande mañá venres, día 8 de xaneiro, a partir das 21.00 horas no Auditorio do Centro Social Caixanova de Vigo (ubicado na rúa Policarpo Sanz, 24-26).

Tras esta fazaña, sen embargo, Gerardo Fernández continúa a adestrar. Tras varias xornadas de chuvia, o Día de Reis saía acompañado do seu adestrador para dar unhas voltas na zona de Balaídos, en Vigo. “Gústame competir e gañar”, explica a través da súa fala, difícil de entender por momentos. Polo azar da vida, Fernández comezou a quedar xordo e cego ós cinco anos, aínda así é capaz de falar. “Como escoitou un pouco, aprendeu a modular”, explica Pitillas.

Os vigueses Gerardo (primeiro plano) e Javier (segundo plano) durante un adestramento en Balaídos. Foto: Carlos Pereira

Adestrador e competidor coñecéronse hai quince anos cando Pitillas xunto cun amigo adestraba a nenos da ONCE na actividade de atletismo. Pasado este tempo, os dous forman un tándem perfecto de apoio e amizade. O adestrador, ademais, fai de intérprete traducindo as verbas do ciclista cando non se entenden na súa totalidade e retransmitíndolle a el, mediante toques nas palmas das mans e no tronco, as preguntas e comentarios que dende o exterior lle pousamos.

Trala aventura dende Roncesvalles, Gerardo imaxina xa unha fazaña maior: realiza-lo Camiño dende París. “Cando chegou a Santiago -explica o seu adestrador- xa estaba a pensar en face-la próxima”. De momento, quédanlle as lembranzas da viaxe que realizou entre agosto e setembro pasados e pola que recibiu unha copa. Nela, na lenda da placa lese: “Ó campeón do Camiño”.

“A chegada á Catedral foi moi emocionante. Regalámoslle unha copa e Gerardo sentiuse moi orgulloso. El dicía que quería chegar e gañar algo. E chegar foi un estoupido de alegría; foi moi emocionante. Había máis de 200 persoas agardándoo entre a súa familia, amigos e xente da Asociación de Xordos. Eu como director -explica Víctor Bello- non podía gravar. Foi incrible”.

O esforzo de superación de Gerardo, a axuda altruísta de Javier Pitillas -policía local en Vigo e voluntario- e o apoio da familia e dos amigos fixo posible este soño xunto á bicicleta empregada, esta última clave para supera-los problemas de equilibrio de Gerardo e a súa discapacidade visual. “O problema máis grande era atopar un vehículo en que facelo. El nin ve nin oe polo que é imposible ir nun tándem normal”, explica Pitillas que atopou en internet o vehículo perfecto para a misión. “Encontrámo-la bicicleta a través da Rede, en Holanda”, por un prezo de 4.500 euros, dos que 1.500 foron subvencionados pola tenda de bicicletas ANCA.

A misión cumplida afondou o sorriso sempiterno na facina de Gerardo. “El sempre está feliz e alegre, cun sonriso impecable. Cando te coñece -explica Bello- as súas palabras son ‘quérote moito’. Son grandes persoas. Aprendes moito máis delas ca do resto da xente”.

O equipo con Gerardo, no Camiño. Foto: Beloke Producciones

Texto: Mar Pérez

Fotos: Carlos Pereira, Beloke Producciones

O curso, de tres anos de duración, vai dirixido a persoas novas con discapacidade por mobilidade restrinxida. No primeiro curso, realizarase unha introdución xeral ó mundo audiovisual. No segundo, traballarase a produción en animación 3D. No último, cada un dos alumnos especializarase nun eido.

Segundo a Fundación, este curso de animación en 3D trátase “dunha experiencia pioneira” cuxo fin é “facilita-lo emprego de calidade para persoas con mobilidade reducida” de maneira que “estas persoas se sintan útiles no desevolvemento pleno dos seus dereitos”.

O obxectivo é que unha vez estea finalizada a formación, os alumnos poidan ser debuxantes, deseñadores de personaxes, animadores, iluminadores, guionistas ou directores de obras de animación en tres dimensións.

Para inscibirse, poden facer click aquí

Entre os eventos organizados en Galicia, a Confederación Galega de Persoas con Discapacidade (Cogami) ofreceu unha particular ruta ás aforas do Museo de Arte Contemporánea (MARCO). O camiño cheo de obstáculos foi percorrido en silla de rodas por un cento de alumnos de terceiro a sexto curso de Primaria que probaron neles mesmos que sente unha persoa que se move en cadeira de rodas cada vez que se atopa unha lousa mal posta, unha rampa cunha pendente esaxerada ou continuos obstáculos na súa vía.

Entre os nenos participantes, Borja Souto, de oito anos de idade que ó rematar o percorrido tras superar unha ducia de conos, outra ducia de barreiras metálicas, unha rampa e un eslalon de obstáculos, comentaba dende a súa cadeira de rodas que a experiencia fora “moi boa” recoñecendo que tivo que pedir “axuda” para moverse na rampa. “Esa foi a parte máis difícil”, confesaba fachendoso para respostar a continuación que lle “gustaría moverse en cadeira de rodas”.

O seu compañeiro Jorge Martínez, tamén con oito anos, sen embargo pensaba doutro xeito. “Estivo ben, si, tiña gañas de andar na cadeira pero prefiro ir andando. Andar na cadeira de rodas é un pouco difícil”.

Tras esta actividade, unha das monitoras de Cogami invitou a Jorge a pórse en pé e experimentar outra falta de capacidade: a visión. “Agora vas ter unha pequena discapacidade visual”, avanzou mentres lle tapaba os ollos cun pano ó rapaz e lle poñía na man un bastón para cegos indicándolle como movelo pola rúa do Príncipe, entre as columnas metálicas da carpa instalada por Cogami e a xente.

A uns metros de alí, unha nena de pelo lango castaño e plumífero marrón tres cuartos colocábase as súas gafas de montura violeta mirando con atención para a muller morena que facía acenos coas mans sen vocalizar. Outra moza ó seu carón traducía a linguaxe dos signos: “Chámome Carmen e son xorda”. Cando á rapaza do plumífero marrón lle preguntaron o seu nome na linguaxe de signos, a nena non dubidou nin un segundo e foi indicando aceno a aceno Gabriela. O mesmo farían con distinta velocidade Brais, Rubén e Marcos. Este último ata foi quen de dicir coas mans os días da semana que despois o resto de pequenos repetiron con Carmen.

“A min, tamén me sorprenderon os nenos. Ó principio -comenta Alejandro Coello, responsable do departamento de Accesibilidade de Cogami Vigo- cando lles preguntaron os nenos que tal coa linguaxe de signos, eles responderon que ben. Pensamos que dicían ben por dicilo, porque eran nenos. ‘Xa veremos’, díxenme a min mesmo, pero despois decateime de que si, de que o coñecen”.

Nenas como Gabriela aprenden algunhas palabras da linguaxe dos signos en cuarto da ESO. O que non aprenderon nin lles ensinaron foi a moverse co bastón. “Hoxe foi a primeira vez que utilicei, explicaba Gabriela, e non foi moi fácil porque tiña medo de chocar coa xente”.

Pola súa parte, Alejandro Coello detallou que o obxectivo destes obradoiros para sentir o que é a discapacidade durante uns minutos é que “os nenos sintan as sensacións que ten unha persoa en cadeira de rodas cando se lle presenta unha barreira cunha baldosa irregular no pavimento ou cunha rampa mal deseñada, ademais de sentir o que sente unha persoa cega cando vai pola rúa e lle xorde outra barreira”.

Texto: Mar Pérez

Esta tarde, a Fundación Amigos de Galicia, outórgalle xunto á Universidade de Santiago o Premio Manuel I. Piñeiro “Pallín” polo seu “afán de superación” porque, co seu exemplo, “presta axuda e dá valores á sociedade”. O acto, a partir das 17.00 horas, celebrarase na Facultade de Xornalismo de Compostela coincidindo co Día Internacional das Persoas con Discapacidade.

A historia de Vicky como loitadora contra as barreiras comezou dende o mesmo día que coñeceu no hospital que un accidente de automóbil a deixara parapléxica. Era o ano 1993, tiña 19 anos de idade e estudaba Dereito. Ó abri-los ollos á súa nova realidade, Victoria González sufriu un “baixón relativo ó principio” para de seguido curar as feridas da alma e decidir seguir adiante coa súa vida. “A miña mellor amiga morreu nese mesmo accidente. Dende o principio, considereime afortunada. No hospital vía casos peores có meu, xente tetrapléxica que non tiña o apoio das súas familias, que non podía traballar, que non vía a saída”, lembra.

Tras conseguir ‘a alta’ da Unidade de Lesionados Medulares, Vicky apostou por continuar coa súa carreira de Dereito. Antes de retoma-las clases, decidiu falar co rector para que adaptase a facultade. Conseguiu finaliza-los estudos e púxose a preparar as oposicións á Xunta que logrou aprobar. “Eu era a primera funcionaria en sillas de rodas”, rememora. “O meu primeiro destino foi Pontevedra que si estaba adaptado á xente con discapacidade. Ó ano, empecei a traballar en San Caetano, que non estaba adaptado”, relata esta muller, actual inspectora de Facenda tras promocionar o pasado ano.

Fronte ás barreiras que lle foron xurdindo, Victoria González optou sempre por protestar. Unha desas queixas que mellor lembra é a da sinalización horizontal da praza de aparcamento na Escola de Idiomas de Santiago. “Había prazas de aparcamento para a xente con discapacidade pero como o sinal era vertical moita xente non o vía e aparcaba nas nosas prazas. Eu pedía que se pintara no chan. Pedinllo á escola, ó Concello. Pasábanse a pelota uns a outros. O único que tivo efecto foi a carta que lle enviei a Fraga. Tras esa carta, pintáronme a praza”, comenta.

A súa loita continuou e prosegue. “O que dificulta levar unha vida o máis normal posible son as barreiras e a falta de respeto ás prazas” de aparcamento para xente con discapacidade, sostén. “Se queren a miña praza, que se queden co meu problema”, apunta.

Á hora de ir ó ximnasio ou de marcha, esta muller de forte carácter segue a ruta marcada polos locais adaptados deseñados ou remodelados polo seu irmán arquitecto de interiores. Vicky aproveita para denuncia-la publicidade enganosa. “En Área Central, vendían os cines como adaptados e non o estaban. Consumo condenounos a retira-la publicidade enganosa pero non os obrigou a adapta-los cines. Ó final, á empresa fíxoo porque quixo. Agora mesmo, hai unha normativa que non se cumpre”, expresa

Ademais de loitar polos seus dereitos, Victoria González adica a súa vida ó deporte. “Tras aproba-las oposicións, empecei a esquiar. Eu tiña amigos que esquiaban nos Alpes. Eles dicíanme que había sillas adaptadas para que a xente con discapacidade esquiara. Un día, na tele, vin que un centro comercial de Madrid tiña unha silla para esquiar e fun. Alí, faláronme da Fundación También” coa que comezou a practicar o esquí e a competir.

O esquí é o seu deporte preferido “pola sensación de liberdade, porque o podo facer cos meus amigos, coa miña parella. Podes facelo en condicións de igualdade coas persoas que non teñen discapacidade. Ademais, é competitivo, o que me atrae”.

Este, sen embargo, non é o único deporte que practica. Ten licencia de mergullo con botella; ten feito o descenso do Sella varias veces con piragua e mesmo fixo o Camiño de Santiago en bicicleta adaptada. “A maioría da xente que ten discapacidade é reacia a probar certas cousas, a integrarse. Eu síntome orgullosa”.

Respecto do premio que recibe hoxe, sinala que se sente “bastante alagada e un pouco sorprendida. Son unha persoa moi activa. Non sei se non tivera discapacidade se estaría metida en tantos fregados”, confesa esta muller que se declara con “moito carácter”. “Despois de loitar para que me adaptaran a piscina, fun alí. Atopei unha señora que me dixo: ‘Eu de ti, non viría”. Vicky, lonxe de ficar tristeira ou bloqueada, pensou: “Menos mal que eu non son vostede”.

Esta funcionaria deportista recoñece que unha persoa debe ser moi forte para que comentarios deste tipo non lle afecten. “Este tipo de cousas, dinllas a outras persoas  e afúndenas. A min, gústame dar outra visión positiva da situación. Non todo se acaba. Hai cousas que non vas volver facer pero hai outras moitas que si”, sentencia Victoria González.

Texto: Mar Pérez

Fotos: Facilitadas por Victoria González

Entre eles, Carmen. Esta muller, de 52 anos de idade e de forte vontade, comeza un chisco nerviosa a súa exposición dixital sobre a historia da bicicleta. Os alí presentes aprendemos que os primeiros deseños se remontan ós vellos imperios de Exipto, China e India aínda que houbo que agardar ata 1869 pola primeira patente co nome “bicicleta”. Outros datos que non se escapan son a primeira data do Tour de Francia  (1903) ou da primeira Volta a España (1935). E se por non o sabiamos, outra cifra abraiante: polo mundo móvense 800 millóns de bicis.

A exposición de Carmen acaba e recibe un aplauso coas olladas de recoñecemento de mestra e compañeir@s. Un exemplo máis de como a formación pode baixar as barreiras que outros moitos intentan manter día tras día.

“Vense con ganas ás clases. Pensas: ‘estou ocupada nalgo’”, comenta Carmen rematada a proba trala porta que separa a aula do corredor. Non é a única que pensa así.

Durante o pasado ano, Cogami formou a un total de 483 alumnos en Galicia ofrecendo cursos de empregado de oficina, administrativo contable, xardinería, telefonista-recepcionista, informática, cerámica ou marroquinería, entre outros. En total, 36 cursos de formación profesional ocupacional que non se realizarían se non fora polos alumnos, o profesorado, o persoal de Cogami e o financiamento a cargo da Consellería de Traballo, o Fondo Social Europeo, as Deputacións de Pontevedra e A Coruña e o Centro de Promoción da Autonomía Persoal de Bergondo.

Texto: Mar Pérez

Fotos: Marcos Míguez

Desde esa volta a Auria, Carmen González Freitas foi encadeando traballos de hostelería, cos do forno nunha panadería ou facendo cableados. Neste último, xa “non aguantaba estar de pé”. Agora, tras dous anos no paro e cunha discapacidade do 33% -a causa da osteoporose e do desgaste na columna- esta muller, de 52 anos de idade, lamenta que se lle fai ” complicado traballar tanto “de pé como sentada; agarrótanse as articulacións”. “Todo é dor” para a que non queda outra solución que a inxestión de “calmantes”, precisa.

Con este hándicap e coa situación laboral forzada pola crise, esta muller de forza druída, recoñece que “non se consigue un traballo así como así que se adapte ás miñas circunstancias”. Non obstante, no seu caso, as barreiras non llas pon o seu espírito senón unha sociedade e un tecido empresarial xordos, cegos e mesmo mudos. “Vas a unha entrevista, expóñente o traballo e pregúntanche ‘¿pero ten a capacidade para facelo?’ E non te contratan porque pensan que vas coller unha baixa”, sinala debullando as verbas con faciana tristeira, consciente da situación.

Un destes ‘non’ que máis lle doeu foi o da ONCE á que presentara unha instancia para ser vendedora de cupóns. Tras pasar por inspección, “dixéronme -lembra- que non porque a miña discapacidade vai en aumento”.

Cando se lle pregunta que sentiu nese instante, tómase uns segundos para pasear a ollada por dous puntos perdidos no aire antes de respostar: “Sentín rabia. Nunca collín unha baixa nin sequera cando estaba na panadería ondhabía días que empezaba a traballar ás tres da mañá”.

Este presente que podería levar ós febles de espírito a laiarse de estación en estación sen mover as pezas no taboleiro, impulsa a Carmen a xusto ó contrario: a manterse activa, aprendendo, superándose a si mesma.

Nos dous últimos anos, Carmen ten realizado diversos cursos coa Confederación Galega de Persoas con Discapacidade (Cogami) en Ourense. O último -rematado o pasado mes de outubro- serviulle para descubrir un novo aliado na súa casa: a computadora mediante programas de Mecanografía, Word, Excel, Acces e contabilidade. “Non sabía nada de ordenadores. Na miña casa, temos un, o da miña filla pero eu non sabía nin como entrar. Agora, xa non lle teño medo ó ordenador”, explica cun sorriso fachendoso e unha luz nova nos ollos.

Con estes coñecementos e outros de hostelería e un de cociña que espera recibir pronto, Carmen ve cada día máis preto o seu soño de voltar ó mercado laboral. “Eu teño pensado traballar no que máis me gusta, a hostelería. Miña filla e eu temos pensado coller un bar onde tamén poñamos comidas. Eu véxome capaz de levalo. Ó ser noso, eu do podería tomarme un descanso pequeno cando o necesitara” ó longo do día e sen que a actividade do establecemento se resentise. Para Carmen, o futuro pinta “ben”.

Texto: Mar Pérez

Foto: Marcos Míguez